GIÁO VIÊN SỬA ĐÚNG, HỌC VIÊN VẪN... NÓI SAI
🌸 Buổi tối hôm trước, sau giờ dạy, có một giáo viên trẻ nhắn cho tôi. Tin nhắn không dài nhưng đọc lên là thấy cũng mệt giùm luôn rồi ấy. Bạn ấy nói rằng vừa ngồi nhìn lại giáo án, nhìn lại mấy ghi chú đã viết trong giờ dạy xong tự nhiên thấy đuối, không phải vì lớp khó hay học viên không chịu học mà vì một cảm giác rất quen, chắc bạn cũng từng có: “Mình đã sửa nhiều lần, luyện đi luyện lại kĩ thế rồi, vậy mà sang buổi sau học viên vẫn nói sai lè lè y như cũ”. Trong lớp thì mọi thứ diễn ra rất “đúng bài”. Học viên nói chưa đúng, bạn sửa, nói mẫu rồi cho học viên nói lại. Học viên gật đầu, lặp lại câu đó nghe rất ổn. Nhưng tức cái là chỉ vài phút sau hoặc buổi học hôm sau, câu nói ấy lại quay về… phiên bản cũ, sai y hệt như chưa từng được sửa. Lúc đó, trong đầu giáo viên thường bật lên rất nhanh hai suy nghĩ: Mình sửa chưa đủ kĩ à? Hay là học viên không chịu nhớ? Nhưng nếu giáo viên nào dạy đủ lâu thì sẽ gặp những học viên như thế nhiều lắm, cứ lặp đi lặp lại đúng một lỗi đó từ tuần này qua tuần khác. Lúc này, vấn đề không còn nằm ở chuyện câu đúng hay sai nữa mà là ở chỗ: học viên không biết KHI NÀO thì nên dùng cách nói ấy. 1. TRIỆU CHỨNG Kể cho mọi người nghe về một học viên người nước ngoài trước đây của tôi, nói câu nào cũng đúng ngữ pháp, rất “sạch”, nhưng mà nghe cứ gượng gượng thế nào ấy. Hoá ra là vì bạn ấy dùng đúng một kiểu câu đó cho mọi tình huống: nói với bạn bè cũng vậy, nói với người lớn tuổi cũng vậy, nói với người mới gặp cũng y như thế. Ôi giời ơi! Dở khóc dở cười nhất là một chị học viên người Thuỵ Điển mà tôi dạy cách đây lâu lắm rồi, không biết chị học ở đâu từ “nhé”, được giải thích là nói lên nghe dễ thương, gần gũi, thế là câu nào chị ấy cũng thêm “nhé” vào. Nhờ người lạ cũng “nhé”, nói chuyện nghiêm túc cũng “nhé”, đặt câu hỏi cũng “nhé”, nhé nhé nhé liền tù tì khiến người nghe cũng khóc ré luôn. Lạy trời lạy đất, đâu phải lúc nào “nhé” cũng phù hợp đâu cơ chứ? 2. BẮT BỆNH Câu đúng, từ đúng, nhưng đặt sai chỗ thì lại thành vấn đề. Mà những lỗi kiểu này, nếu chỉ sửa bằng ngữ pháp thông thường thì có sửa đến già cỗi cũng không hết. Đảm bảo.