Hôm nay (6/3/2026) tôi vừa có một buổi học tiếng Việt rất đặc biệt với một học viên người Mỹ, 26 tuổi, hiện đang sống và làm việc tại Israel. Chỉ vỏn vẹn khoảng 50 phút thôi nhưng tôi lại biết thêm rất nhiều điều thú vị về quốc gia nhỏ bé này.
Ban đầu tôi hỏi bạn ấy sang Israel từ khi nào và đang làm công việc gì. Bạn ấy nói mình đang làm quản lý về quan hệ quốc tế và chương trình trao đổi sinh viên quốc tế tại một trường đại học lớn ở Israel.
Đang nói chuyện thì điện thoại của bạn ấy bất ngờ báo động: chuẩn bị có tên lửa từ Iran. Bạn ấy nói phải xuống hầm trú ẩn trong vòng 3–5 phút. Bạn ấy bảo: “Hãy đợi em một phút nhé, dưới hầm trú ẩn có wifi nên em có thể kết nối lại ngay.”
Khoảng một tuần nay trường học của bạn ấy đã đóng cửa. Mọi người thường xuyên phải di chuyển từ các toà nhà xuống hầm trú ẩn. Nhưng điều khiến tôi bất ngờ là bạn ấy nói người dân ở đây đã quen với việc sống chung với còi báo động và tên lửa, nên họ coi đó là điều khá “bình thường”. Hầu hết các toà nhà đều có hầm trú ẩn.
Bạn ấy cũng giải thích cho tôi về hệ thống phòng thủ nổi tiếng của Israel – Iron Dome. Đây là hệ thống sử dụng radar để phát hiện tên lửa bắn tới, sau đó phóng tên lửa đánh chặn Tamir để phá huỷ chúng trên bầu trời trước khi rơi xuống đất. Bạn ấy nói nếu có khoảng 100 tên lửa được bắn đi thì chỉ khoảng 2–3 tên lửa có thể rơi xuống đất, còn lại sẽ bị phá huỷ trên không. Khi ở dưới hầm trú ẩn, bạn ấy vẫn có thể nghe rất rõ tiếng nổ và âm thanh các mảnh vỡ va chạm trên bầu trời.
Khoảng 15 phút sau, bạn ấy nói mọi thứ đã an toàn và mọi người có thể quay lại toà nhà.
Rồi bạn ấy quay sang hỏi tôi: “Tết vừa rồi cô đi đâu? Có vui không?” Và bạn ấy còn nói rằng bạn ấy rất nhớ bánh chưng ở Việt Nam, nhưng ở Israel không có bánh chưng.
Sau đó bạn ấy kể cho tôi rất nhiều điều thú vị về Israel – những điều mà trước đây tôi chưa từng biết.
Trước kia tôi nghĩ Israel có nhiều dầu mỏ giống Iran, nhưng bạn ấy nói Israel thực ra không có nhiều dầu mỏ. Tuy vậy, nền kinh tế của Israel lại khá phát triển. Bạn ấy gửi cho tôi xem hình ảnh các toà nhà ở đây, nhiều mái nhà màu be rất đặc trưng. Thời tiết ở Israel cũng khá dễ chịu, hầu như ngày nào cũng có nắng. Nhiệt độ khoảng 11–18°C, buổi tối khoảng 11°C nhưng không lạnh như Sa Pa ở Việt Nam. Biển thì rất xanh.
Israel chỉ có diện tích tương đương một tỉnh của Việt Nam nhưng dân cư khá đông và mức chi tiêu mua sắm của người dân rất cao, có thể so sánh với New York (Mỹ). Đây cũng là một quốc gia đa văn hoá, có nhiều người đến từ các nước như Iran, Ba Lan, Ai Cập, Ả Rập Xê Út… sinh sống và làm việc.
Bạn ấy còn kể rằng Israel có rất nhiều điều thú vị về thiên nhiên: vừa có nơi có tuyết để trượt tuyết, vừa có sa mạc với lạc đà, lại có bãi biển rất đẹp.
Đặc biệt, nơi đây còn có Biển Chết (Dead Sea) – hồ nước mặn nổi tiếng nằm giữa Israel và Jordan. Nước ở đây rất mặn nên cơ thể có thể tự nổi trên mặt nước, thậm chí bạn có thể nằm đọc báo trên đó. Tuy nhiên không nên để nước vào mắt vì độ mặn rất cao. Bùn ở Biển Chết chứa nhiều khoáng chất nên thường được dùng trong mỹ phẩm và chăm sóc da.
Trong buổi học hôm nay, đôi lúc wifi của bạn ấy cũng không ổn định vì đang ở trong hầm trú ẩn, nhưng nhìn chung chúng tôi vẫn tiếp tục nói chuyện khá bình thường.
Khi kết thúc buổi học, tôi nói với bạn ấy: “Chúc em luôn khỏe mạnh và an toàn.” Bạn ấy trả lời rất nhẹ nhàng: “Cô không cần lo lắng cho em đâu. Em vẫn ổn. Em không thích chiến tranh và em chỉ mong chiến tranh sớm kết thúc để mọi người có cuộc sống tốt đẹp hơn.”
Những lúc như vậy tôi lại càng thấy công việc dạy tiếng Việt cho người nước ngoài thật thú vị. Chỉ ngồi ở nhà thôi nhưng qua mỗi học viên, chúng ta lại được nghe những câu chuyện rất khác nhau về cuộc sống, văn hoá và trải nghiệm của họ ở khắp nơi trên thế giới.
Mỗi học viên là một đất nước, một góc nhìn và một câu chuyện riêng. Và qua những buổi học như thế, không chỉ học viên hiểu thêm về Việt Nam, mà chính người giáo viên cũng học được rất nhiều điều về thế giới và về con người.