"CÁI NÀY EM BIẾT RỒI." · 5m - 5 Minutes Vietnamese

"CÁI NÀY EM BIẾT RỒI."

Đến bây giờ, mỗi lần nghe ai nói hai chữ "biết rồi", mình lại nhớ đến buổi workshop ngày 19/4. Ngay sau câu nói đó, cả phòng zoom bỗng im lặng.

Hôm 19/4 ấy là buổi workshop chuyên đề của mình. Lúc đi được quá nửa, mình vừa nhắc đến một nội dung thì một bạn giáo viên cười rất tự nhiên nói:

"Cái này em biết rồi cô ạ."

Mình cũng cười, rồi chỉ hỏi đúng một câu:

"Vậy lớp học của em đã khác đi ở chỗ nào kể từ lúc em biết điều đó?"

...

Bạn ấy nhìn mình rồi cười. Cúi xuống, không trả lời. Cả phòng zoom lúc ấy cũng im lặng.

Mình không hỏi thêm nữa, mà tiếp tục đi vào nội dung vừa nêu trước đó.

Sau buổi workshop hôm ấy, đầu mình cứ nghĩ mãi về hai chữ "biết rồi". Nó cho mình thấy hình ảnh của mình một thời, thuở mới ra trường cách đây gần 20 năm về trước.

Ngày ấy, có cuốn sách Đắc nhân tâm mình từng mở ra, đọc vài trang rồi gấp lại, trong đầu hiện lên đúng một câu:

"Tưởng gì chứ! Cái này mình biết rồi."

Mãi nhiều năm sau, khi đọc lại cuốn sách ấy, mình mới giật mình. Hóa ra lần trước mình chỉ đọc lướt tiêu đề chứ chưa bao giờ thật sự đi đến tận cùng của nó.

Thời đại này có một cái bẫy rất tinh vi.

Thông tin ngày nay thừa mứa, nhiều đến mức chỉ cần từng nghe qua một ý tưởng, từng xem một video hay từng đọc một bài viết, não đã rất dễ tạo cho mình cảm giác quen quen, na ná như đã biết rồi ở đâu đó.

Nhưng càng làm nghề lâu, mình càng thấy giữa ba chuyện này có một khoảng cách rất lớn:

1. Đã từng nghe.

2. Thật sự hiểu.

Và...

3. Để điều đó thay đổi cách mình làm nghề.

Ba tầng ấy hoàn toàn khác nhau.

Có những điều mình nghe cả mười lần, đến lần thứ mười một mới thật sự hiểu. Cũng có những điều mình tưởng mình hiểu rõ quá rồi, cho đến một ngày đứng lớp, mới phát hiện ra mình vẫn phản ứng theo đúng thói quen cũ.

Mình vốn xuất thân là dân chuyên ngành ngôn ngữ học, nên phần ngữ âm chưa bao giờ là rào cản với mình hết. Cho đến một buổi học, một câu hỏi của học viên khiến mình hiểu thêm một điều mà trước đây mình từng lướt qua. Lúc ấy mình nhận ra: nền tảng vững rồi, nhưng đào sâu thì vẫn phải tiếp tục đào sâu hơn nữa.

Không có giới hạn nào cho việc học hỏi cả.

Cái đáng ngại của hai chữ "biết rồi" là nó khiến cho nhiều người ngừng lắng nghe quá sớm. Nó giống như một chiếc cốc tưởng là mình đã đầy, thế thì dù người khác có rót thêm bao nhiêu nữa cũng rất khó đi vào, dù chỉ là một giọt.

Khi mình luôn nghĩ rằng mình đã biết, mình cũng rất khó nhìn thấy những điểm nghẽn của chính mình, vì nó vốn là thứ mình không hề biết mình đang có. Nên chỉ khi vẫn còn tâm thế học hỏi để nghĩ rằng: "Có thể mình vẫn chưa hiểu hết" thì mình mới còn cơ hội nhìn thấy nó được.

Bây giờ thì mình thấy điều đáng lo nhất không phải là chưa biết (ai mà biết hết được mọi thứ trên đời chứ), mà là "tưởng" rằng mình đã biết, trong khi lớp học của mình vẫn không có gì thay đổi.

Thật ra thì thỉnh thoảng trong đầu mình vẫn có lúc xuất hiện hai chữ "biết rồi" chứ không phải là không. Lúc ấy mình chỉ tự hỏi đúng một câu, cũng là câu mình đã hỏi bạn giáo viên hôm đó:

"Nếu mình thật sự biết, thì điều gì trong lớp học/cuộc sống của mình đã khác đi?"

Rất nhiều lần, chính câu hỏi đó...

mới là lúc việc học của mình thật sự bắt đầu.

@hongdiem – Tiếng Việt Sống

Từ dạy ngôn ngữ đến hiểu con người

0 comments

"CÁI NÀY EM BIẾT RỒI."