5 Bài Học Sâu Sắc Từ Oprah Winfrey Sẽ Thay Đổi Cách Bạn Nhìn Cuộc Sống

Oprah Winfrey được biết đến là một trong những nhân vật có ảnh hưởng nhất thế giới, một "nữ hoàng truyền thông" đã xây dựng nên một đế chế tỷ đô từ hai bàn tay trắng. Tuy nhiên, những bài học quý giá nhất từ cuộc đời bà không chỉ nằm ở câu chuyện thành công về tài chính. Đó là những triết lý sâu sắc về cách con người vận hành, cách chúng ta đối diện với tổn thương và tìm kiếm ý nghĩa. Bài viết này sẽ chắt lọc 5 tư tưởng sâu sắc và đôi khi phản trực giác nhất từ cuộc đời và sự nghiệp của bà — những điều thực sự có thể thay đổi cách chúng ta tư duy và nhìn nhận cuộc sống.

1. Thay đổi câu hỏi: Từ "Có chuyện gì sai với bạn?" thành "Điều gì đã xảy ra với bạn?"

Đây là một trong những thay đổi tư duy nền tảng nhất mà Oprah Winfrey chia sẻ trong cuốn sách "Chữa Lành Những Sang Chấn Tuổi Thơ" (What Happened to You?). Thay vì tiếp cận một người với câu hỏi mang tính phán xét như "Có chuyện gì sai với bạn?", chúng ta nên hỏi một cách thấu cảm hơn: "Điều gì đã xảy ra với bạn?".

Sự thay đổi đơn giản trong ngôn từ này lại mang một sức mạnh to lớn. Nó chuyển trọng tâm từ việc đổ lỗi, quy kết hành vi của một người là do khiếm khuyết cá nhân, sang việc công nhận rằng hành vi đó thường bắt nguồn từ những trải nghiệm trong quá khứ. Nó mở ra một không gian của lòng trắc ẩn, cho phép chúng ta hiểu rằng những phản ứng tiêu cực hay những thói quen khó bỏ thường là cơ chế thích nghi được hình thành từ những tổn thương. Bài học này không chỉ là một lý thuyết suông; nó bắt nguồn sâu sắc từ chính hành trình của Oprah vượt qua tuổi thơ bị lạm dụng, giúp bà thấu hiểu rằng hành vi của con người là tiếng vọng của quá khứ.

Câu hỏi "Điều gì đã xảy ra với bạn?" thể hiện một cái nhìn nhân văn, tránh sự phán xét và tập trung vào việc thấu hiểu nguồn cội của hành vi và cảm xúc.

2. Hạnh phúc không phải là sự vắng mặt của bất hạnh

Trong cuốn sách "Build the Life You Want" (Xây dựng cuộc sống bạn mong muốn), Oprah cùng tác giả Arthur C. Brooks đã đưa ra một khái niệm giải thoát chúng ta khỏi áp lực phải luôn tích cực. Đó là: hạnh phúc và bất hạnh hoàn toàn có thể cùng tồn tại. Việc trở nên hạnh phúc hơn không đòi hỏi bạn phải loại bỏ hoàn toàn những cảm xúc tiêu cực ra khỏi cuộc sống.

Quan điểm này vô cùng quan trọng vì nó cho phép chúng ta chấp nhận cuộc sống với đầy đủ các cung bậc cảm xúc của nó. Đây là sự chuyển đổi từ khao khát một hạnh phúc lý tưởng, trẻ con—một trạng thái không có muộn phiền—sang sự chấp nhận trưởng thành rằng một cuộc sống trọn vẹn vốn dĩ bao gồm cả ánh sáng và bóng tối. Chúng ta không cần phải cảm thấy tội lỗi khi buồn bã hay lo lắng; thay vào đó, chúng ta có thể học cách đối diện với những cảm xúc tiêu cực mà không để chúng nhấn chìm niềm vui và ý nghĩa trong cuộc sống.

3. Sức mạnh của việc biết rõ điều mình không muốn

Khi cảm thấy lạc lối và không biết phải làm gì tiếp theo, chúng ta thường cố gắng tìm kiếm một câu trả lời rõ ràng cho câu hỏi "Tôi thực sự muốn gì?". Tuy nhiên, Oprah Winfrey lại đưa ra một lời khuyên phản trực giác nhưng vô cùng hiệu quả. Trong một buổi phỏng vấn về sự nghiệp, cuộc sống và vai trò lãnh đạo, bà đã chia sẻ một trong những chiến lược tốt nhất khi bạn bế tắc.

Bà cho rằng việc xác định rõ những gì mình không muốn là một điểm khởi đầu tuyệt vời. Khi bạn liệt kê ra những công việc, môi trường, hay những con đường mà bạn chắc chắn không muốn đi, bạn đang thực hiện một quá trình loại trừ hiệu quả; mỗi "không" sẽ dọn đường và làm sắc nét hơn cho một "có" tiềm ẩn. Thay vì bị tê liệt bởi sự mông lung, bạn biến cảm giác "mắc kẹt" thành một giai đoạn khám phá có chủ đích, một bước đi chiến lược để làm rõ con đường của mình.

"Điểm khởi đầu tuyệt vời nhất khi bạn lạc lối chính là biết rõ những điều mình không muốn làm."

4. Nhu cầu sâu thẳm nhất của con người: Được lắng nghe, được nhìn thấy

Sau hàng chục ngàn cuộc phỏng vấn trong suốt sự nghiệp lẫy lừng của mình, Oprah đã nhận ra một sự thật đáng kinh ngạc về bản chất con người. Bà kể lại rằng, dù khách mời là ai — từ một kẻ sát nhân, các chính trị gia, cho đến siêu sao toàn cầu như Beyoncé — thì ở cuối mỗi cuộc phỏng vấn, họ đều hỏi bà một câu tương tự: "Có ổn không?".

Từ đó, bà rút ra một bài học sâu sắc: mọi tương tác của con người, dù ở bối cảnh nào, đều xoay quanh ba câu hỏi ngầm: "Bạn có nghe thấy tôi không? Bạn có nhìn thấy tôi không? Và những gì tôi nói có ý nghĩa gì với bạn không?".

Đây chính là nhu cầu cơ bản và sâu thẳm nhất của mỗi chúng ta: được công nhận, được lắng nghe và cảm thấy mình có giá trị. Việc thấu hiểu điều này có thể thay đổi hoàn toàn cách chúng ta giao tiếp với đồng nghiệp, đối tác, bạn đời và con cái. Khi chúng ta thực sự hiện diện và lắng nghe, chúng ta không chỉ giao tiếp—chúng ta đang xác nhận sự tồn tại của người khác, biến những tương tác hời hợt thành những kết nối sâu sắc và chân thành.

5. Biến nghịch cảnh thành người thầy

Cuộc đời của Oprah Winfrey là minh chứng cho sức mạnh của việc vượt qua nghịch cảnh, từ tuổi thơ nghèo khó và bị lạm dụng cho đến đỉnh cao danh vọng. Bí quyết của bà không nằm ở việc né tránh khó khăn, mà ở cách bà đối diện với chúng. Trong một bài viết về cuốn "Những điều tôi biết chắc" câu hỏi mà Oprah luôn tự đặt ra khi đối mặt với thử thách.

"Khi gặp gian truân vất vả, tôi khám phá ra rằng việc hay nhất là tự đặt ra cho mình một câu giản dị: Trong chuyện này có điều gì răn dạy cho ta?"

Việc đặt câu hỏi này đã thay đổi hoàn toàn góc nhìn. Thay vì đóng vai là nạn nhân của hoàn cảnh và tự hỏi "Tại sao điều này lại xảy ra với tôi?", bà chủ động tìm kiếm bài học và cơ hội trưởng thành. Đây không chỉ là một góc nhìn, mà là một thực hành chủ động giúp biến mỗi thử thách thành một nấc thang cho sự trưởng thành, xây đắp nên sự khôn ngoan và một tinh thần kiên cường không thể bị bẻ gãy.

Lời kết

Điểm chung của cả năm bài học trên chính là sức mạnh của việc thay đổi góc nhìn và đặt câu hỏi đúng đắn. Từ việc thấu cảm với người khác bằng cách hỏi "Điều gì đã xảy ra?", cho đến việc tự vấn "Bài học ở đây là gì?" khi đối mặt với khó khăn. Những thay đổi nhỏ trong tư duy này có thể tạo ra những tác động lớn lao đến chất lượng cuộc sống và các mối quan hệ của chúng ta.

Trong những bài học trên, đâu là sự thay đổi trong tư duy mà bạn sẽ thử áp dụng vào cuộc sống của mình ngay hôm nay?

2 comments