Người ta hay nói: “Để nuôi được một đứa trẻ, cần cả một ngôi làng”. Nhưng khi ngôi làng của bạn trải dài từ Tokyo sang Helsinki, từ Sài Gòn sang New York, thì câu hỏi lớn hơn là: bạn chọn xây ngôi làng đó theo cách nào? Tối qua, hơn 10 bà mẹ Việt đang sống ở Nhật, Việt Nam, Mỹ, và nhiều nơi khác ngồi lại với nhau để nói về chuyện nuôi con. Mỗi người mang theo một câu chuyện riêng, một hệ thống giáo dục riêng, một nỗi lo riêng. Và mình nhận ra một điều rất rõ: gần như ai cũng tin rằng nước khác dạy con tốt hơn nước mình đang sống. Mẹ ở Nhật nhìn sang Phần Lan thấy con được chơi tự do, học qua trải nghiệm thiên nhiên, ra ngoài lội bùn chơi nước mà vẫn phát triển tư duy hệ thống. Mẹ ở Việt Nam nhìn sang Mỹ thấy con từ cấp 1 đã tự tin đứng trước lớp trình bày dự án, học toán sâu đến mức phải giải thích được nguyên lý chứ không chỉ giải đúng đáp án. Còn mẹ ở Nhật nhìn về Việt Nam lại thấy thiếu thứ mà tiền nào cũng khó mua: sự gắn kết gia đình, tình cảm cội nguồn, cái ôm của ông bà mỗi chiều. Nhưng khi cả nhóm cùng nhìn lại một cách có hệ thống, mình thấy rõ: mỗi hệ thống giáo dục đều có thế mạnh thật sự, và cũng có lỗ hổng thật sự. Phần Lan mạnh về tư duy hệ thống và sự tự chủ, nhưng yếu về áp lực phấn đấu. Nhật mạnh về kỷ luật tự thân và tinh thần đồng đội, nhưng con có thể tách rời bố mẹ khi vào tuổi vị thành niên. Mỹ mạnh về tư duy phản biện và sự tự tin biểu đạt, nhưng môi trường cạnh tranh có thể khiến trẻ mệt mỏi sớm. Việt Nam mạnh về hiếu thảo và tình cảm gia đình, nhưng giáo dục tài chính gần như bỏ trống, và nhà trường mới chỉ chạm được 2 trong 9 loại trí thông minh. Vậy câu hỏi thật sự ở đây là gì? Trong buổi chia sẻ, Hồng giới thiệu với nhóm một khung năng lực mà thế giới đang dùng làm la bàn cho giáo dục thế kỷ 21, gọi là 6C: Tư duy phản biện, Hợp tác, Giao tiếp, Sáng tạo, Ý thức công dân, và Nhân cách phẩm chất. Đây là 6 trụ cột mà dù con sống ở đâu, học trường nào, thì vẫn cần có để bước ra thế giới một cách vững vàng. Khi đặt 6C lên bàn cân và soi vào từng hệ thống giáo dục, mình sẽ thấy ngay: trường con đang học chạm được bao nhiêu phần? Phần còn lại, ai là người đắp?