Apr 12 • General discussion
Nuôi con toàn cầu và Triết Lý Giáo Dục Con Cái
Người ta hay nói: “Để nuôi được một đứa trẻ, cần cả một ngôi làng”. Nhưng khi ngôi làng của bạn trải dài từ Tokyo sang Helsinki, từ Sài Gòn sang New York, thì câu hỏi lớn hơn là: bạn chọn xây ngôi làng đó theo cách nào?
Tối qua, hơn 10 bà mẹ Việt đang sống ở Nhật, Việt Nam, Mỹ, và nhiều nơi khác ngồi lại với nhau để nói về chuyện nuôi con. Mỗi người mang theo một câu chuyện riêng, một hệ thống giáo dục riêng, một nỗi lo riêng. Và mình nhận ra một điều rất rõ: gần như ai cũng tin rằng nước khác dạy con tốt hơn nước mình đang sống.
Mẹ ở Nhật nhìn sang Phần Lan thấy con được chơi tự do, học qua trải nghiệm thiên nhiên, ra ngoài lội bùn chơi nước mà vẫn phát triển tư duy hệ thống. Mẹ ở Việt Nam nhìn sang Mỹ thấy con từ cấp 1 đã tự tin đứng trước lớp trình bày dự án, học toán sâu đến mức phải giải thích được nguyên lý chứ không chỉ giải đúng đáp án. Còn mẹ ở Nhật nhìn về Việt Nam lại thấy thiếu thứ mà tiền nào cũng khó mua: sự gắn kết gia đình, tình cảm cội nguồn, cái ôm của ông bà mỗi chiều.
Nhưng khi cả nhóm cùng nhìn lại một cách có hệ thống, mình thấy rõ: mỗi hệ thống giáo dục đều có thế mạnh thật sự, và cũng có lỗ hổng thật sự. Phần Lan mạnh về tư duy hệ thống và sự tự chủ, nhưng yếu về áp lực phấn đấu. Nhật mạnh về kỷ luật tự thân và tinh thần đồng đội, nhưng con có thể tách rời bố mẹ khi vào tuổi vị thành niên. Mỹ mạnh về tư duy phản biện và sự tự tin biểu đạt, nhưng môi trường cạnh tranh có thể khiến trẻ mệt mỏi sớm. Việt Nam mạnh về hiếu thảo và tình cảm gia đình, nhưng giáo dục tài chính gần như bỏ trống, và nhà trường mới chỉ chạm được 2 trong 9 loại trí thông minh.
Vậy câu hỏi thật sự ở đây là gì?
Trong buổi chia sẻ, Hồng giới thiệu với nhóm một khung năng lực mà thế giới đang dùng làm la bàn cho giáo dục thế kỷ 21, gọi là 6C: Tư duy phản biện, Hợp tác, Giao tiếp, Sáng tạo, Ý thức công dân, và Nhân cách phẩm chất. Đây là 6 trụ cột mà dù con sống ở đâu, học trường nào, thì vẫn cần có để bước ra thế giới một cách vững vàng.
Khi đặt 6C lên bàn cân và soi vào từng hệ thống giáo dục, mình sẽ thấy ngay: trường con đang học chạm được bao nhiêu phần? Phần còn lại, ai là người đắp?
Câu trả lời luôn là bố mẹ.
Chị Mai Nguyễn , một bà mẹ ở Việt Nam có 3 con, chia sẻ rằng chị áp dụng thuyết 9 loại trí thông minh để đồng hành cùng con. Chị hiểu rõ rằng nhà trường ở Việt Nam chủ yếu chạm được logic và ngôn ngữ, nên chị chủ động cho con trải nghiệm thêm âm nhạc, bóng rổ, bóng đá, vẽ tranh trong suốt 3 đến 4 năm liên tục. Mục tiêu của chị rất rõ ràng: cho con trải nghiệm đủ rộng để tìm ra 1 đến 2 thế mạnh thật sự, rồi từ đó tập trung phát triển sâu.
Chị Bui Thi Le My, một bà mẹ ở Tokyo, cũng làm điều tương tự theo cách riêng. Chị đầu tư cả thời gian, tiền bạc và công sức để tìm hiểu từng ngôi trường, đi xem buổi giới thiệu, quan sát giáo viên, so sánh triết lý giáo dục, và cuối cùng chọn hai hệ thống khác nhau cho hai đứa con vì hiểu rằng mỗi đứa có nhu cầu phát triển khác nhau.
C Esther Huyen Trang chia sẻ thêm một góc nhìn rất thú vị từ chương trình Mỹ mà con chị đang học song hành. Ở cấp 1, con đã được học qua dự án thực tế, ví dụ như dự án về lũ lụt, nơi con phải tự tìm hiểu nguyên nhân, tác động và cách ứng phó. Môn khoa học được dạy liên môn, con nhìn sự vật từ nhiều chiều thay vì chỉ học thuộc lòng một đáp án đúng. Thậm chí từ cấp 1, con đã học thống kê và biểu đồ, được khuyến khích đọc dữ liệu và đặt câu hỏi với dữ liệu. Điều khiến chị ấn tượng nhất là cách hệ thống Mỹ coi trọng trí thông minh vận động, con được chơi thể thao rất nghiêm túc, và điều đó giúp con phát triển cả thể chất lẫn tinh thần đồng đội từ rất sớm.
Còn về Phần Lan, c CandyLan Dang chia sẻ với nhóm rằng giáo dục ở đây hoàn toàn khác. Con học qua hiện tượng thực tế, các môn không bị chia tách riêng biệt mà được kết nối với nhau qua một chủ đề sống động. Con được ra ngoài chơi, lội bùn, chơi nước, quan sát thiên nhiên, và từ đó phát triển tư duy hệ thống một cách tự nhiên. Phần Lan nhẹ nhàng, không tạo áp lực cho trẻ, nhưng lại đi rất sâu vào từng vấn đề cụ thể mà con quan tâm. Và một điều mà nhiều người bất ngờ: ngay từ nhỏ, trẻ ở Phần Lan được dạy rất kỹ về chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi, và ý thức trách nhiệm với cộng đồng xung quanh.
Điểm chung của tất cả những bà mẹ trong buổi tối hôm qua: họ hiểu môi trường đang sống cho con được gì, thiếu gì, và chủ động bù đắp phần còn thiếu bằng nguồn lực của gia đình.
Đó chính là nguyên tắc cốt lõi mà mình muốn chia sẻ sau buổi tối hôm qua: Nuôi con tốt không phụ thuộc vào việc bạn sống ở nước nào hay con học trường nào. Nó phụ thuộc vào việc bạn có nhìn ra bức tranh toàn cảnh hay không, và bạn có dám đắp phần mà trường học không chạm tới hay không.
Không ai đắp thay bố mẹ được. Trường cho con kiến thức, nhưng bố mẹ cho con khung nhìn về cuộc đời. Trường dạy con kỹ năng, nhưng bố mẹ giúp con hiểu mình là ai và mình muốn trở thành người như thế nào.
Sau tất cả những trải nghiệm thực tế từ 5 quốc gia, từ những bà mẹ đã đi qua rất nhiều thử và sai, mình vẫn quay lại câu hỏi gốc: rốt cuộc, bạn muốn con mình lớn lên thành người như thế nào? Bạn muốn con giỏi thi cử, hay giỏi sống? Bạn muốn con thành công theo định nghĩa của xã hội, hay theo định nghĩa mà chính con tự viết ra?
Mình tin rằng mỗi bố mẹ đều có một câu trả lời riêng, và câu trả lời đó sẽ quyết định mọi lựa chọn phía sau.
Và đó cũng là lý do mình tin rằng hành trình nuôi con cần một cộng đồng. Một nơi mà những bố mẹ như mình, như bạn, có thể ngồi lại chia sẻ góc nhìn thật từ chính trải nghiệm của mình, cùng nhau nhìn vào khung 6C, cùng nhau soi lại môi trường con đang sống, và cùng nhau tìm cách đắp phần còn thiếu. Bởi vì mỗi cha mẹ, khi hiểu con và hiểu môi trường, thì chính họ đã là một nhà giáo dục rồi. Mình muốn xây một cộng đồng như vậy, nơi mà bố mẹ đồng hành cùng con bước ra toàn cầu, bằng sự hiểu biết và tình yêu thương có hệ thống.
Vậy thì buổi tiếp theo, mọi người muốn chúng ta cùng bàn luận về chủ đề gì? Em sẽ tạo bình luận ở bên dưới để mọi người có thể tham khảo và cùng lựa chọn nhé!
1. Các phương pháp và công cụ có căn cứ khoa học để giúp phụ huynh và chính con đo lường đc thế mạnh của bản thân con
2. Giáo dục tài chính cá nhân cho trẻ. Quan điểm và cách thức triển khai từng quốc gia như thế nào?
3.Tư duy nền tảng và cách thức triển khai để dạy cho trẻ về tình yêu thương, lòng trắc ẩn, sống thân thiện
1
0 comments
Nuôi con toàn cầu và Triết Lý Giáo Dục Con Cái
powered by
skool.com/me-hieu-minh-homeschool-6c-6449
Homeschool không phải là "dạy con ở nhà" — mà là gia đình đồng hành cùng con xây dựng 6 năng lực cốt lõi cho cuộc đời
Suggested communities
Powered by