Cũng khá lâu rồi mình chưa lên 5M để chia sẻ điều gì đó. Một phần vì bận, nhưng một phần cũng vì mình muốn dành thời gian nhìn lại những gì đang diễn ra trên 5M nói riêng và trong cộng đồng dạy tiếng Việt nói chung. Hôm nay mình muốn chia sẻ một chút về trải nghiệm và suy nghĩ của mình sau một thời gian làm việc thật sự với công việc này. Có lẽ một vài tutor 5M cũng biết, hiện tại giá dạy của mình trên Preply là 30$ một giờ. Con số này chưa hẳn là quá cao, nhưng cũng không hề thấp với một tutor dạy tiếng Việt. Hành trình đi từ mức giá thấp ban đầu lên đến mốc này trong khoảng gần nửa năm mình cũng từng chia sẻ rồi. Mình tạm chia hành trình đó thành ba giai đoạn. Giai đoạn 1: Làm quen với công việc và chấp nhận thử thách Khi mới bắt đầu, có một sự thật hơi khó chấp nhận, đó là bạn chưa có nhiều quyền chọn học viên, mà học viên đang chọn bạn. Vì vậy bạn sẽ gặp rất nhiều kiểu người. Có những yêu cầu nghe rất “trên trời”, có những cách nói chuyện khiến mình cảm thấy bị coi thường (đôi khi là thật nhưng đôi khi là do bạn "cảm thấy" vậy thôi nhé). Lúc đó rất dễ tự ái và muốn bỏ ngay. Nhưng sau một thời gian, mình nhận ra họ hỏi thẳng không hẳn vì coi thường mình, mà vì họ đang đánh giá một dịch vụ. Họ muốn biết bạn mang lại giá trị gì và có phù hợp với họ không. Khi mình bớt tự ái, cởi mở hơn và tập trung vào việc thực sự trao giá trị, lắng nghe nhu cầu của học viên và điều hướng được buổi học, thì vị thế của mình dần thay đổi. Có lúc phải lùi một bước để hiểu họ hơn, nhưng sau đó lại tiến rất xa trong sự tin tưởng. Đây là giai đoạn nền móng. Nếu vượt qua được giai đoạn này với tâm thế đúng, bạn mới có thể đi tiếp. Giai đoạn 2: Khi công việc bắt đầu vào guồng Khi đã quen việc, thường có hai khả năng. Một là lịch dạy tăng rất nhanh. Từ vài lớp một ngày lên 6, 8, thậm chí 12 lớp. Thu nhập tăng, cảm giác rất hưng phấn. Nhưng guồng quay này kéo theo hai vấn đề. Thứ nhất là bạn không còn thời gian phát triển bản thân, chỉ dạy liên tục mà không học thêm hay nâng cấp phương pháp. Thứ hai, nghiêm trọng hơn, là sức khỏe không đủ để đi đường dài. Mình từng rơi vào giai đoạn này. Mình có gia đình, có hai con nhỏ, lại ở độ tuổi không còn trẻ nữa. Mình nhận ra không thể bán sức mình theo cách đó mãi được. Nó có thể là một giai đoạn, nhưng không thể là chiến lược lâu dài.

Hôm nay mình có một cuộc gặp rất đặc biệt với vợ của một học viên. Sau cuộc trò chuyện này, mình nhận ra rằng: nếu chúng ta muốn đi đường dài với nghề dạy tiếng Việt cho người nước ngoài, thì sự chuyên nghiệp không còn là lựa chọn, mà là tiêu chuẩn cần được nâng cấp. Học viên của mình là người Úc. Anh không tự chọn giáo viên mà nhờ vợ mình (người Việt) xem hồ sơ và quyết định giúp. Thực tế, đây là tình huống khá phổ biến. Khi một người nước ngoài muốn học tiếng Việt, họ thường nhờ người thân là người Việt hỗ trợ lựa chọn giáo viên. Điều này cho thấy một điểm rất quan trọng:👉 Hồ sơ của chúng ta không chỉ được đọc bởi học viên, mà còn bởi vợ/chồng, người yêu, hoặc gia đình của họ. Vì vậy, khi làm hồ sơ, chúng ta không được quên nhóm người đọc này. Một hồ sơ chuyên nghiệp không chỉ thuyết phục người học, mà còn tạo cảm giác an tâm, tin cậy và tôn trọng cho những người đang đồng hành cùng họ. Đây là điều rất thực tế, nhưng lại thường bị bỏ sót. 1. Chuyên nghiệp để tạo niềm tin, không phải để gây ấn tượng Trong cuộc trò chuyện, cô ấy chia sẻ rằng hồ sơ của mình không cầu kỳ, nhưng tạo cảm giác tin tưởng. Khi đọc, cô ấy không thấy hình ảnh của một người “dạy tiếng Việt để được nói tiếng Anh”, mà là một giáo viên thực sự tập trung vào việc dạy học. Đây là điều rất đáng để suy nghĩ. Có thể một số người bước vào việc dạy tiếng Việt với mục tiêu trao đổi ngôn ngữ, hoặc cải thiện ngoại ngữ của bản thân. Điều đó không sai. Nhưng khi đã đứng ở vai trò giáo viên, người học cần thấy sự ưu tiên dành cho họ, không phải cho mục tiêu cá nhân của người dạy. 2. Chuyên nghiệp để tạo cảm giác an toàn và ranh giới rõ ràng Một chia sẻ rất thẳng thắn từ cô ấy:“Nhìn hồ sơ của chị, em yên tâm là không sợ chị sẽ có ý gì với chồng em trong quá trình học.” Câu nói này phản ánh một thực tế:👉 Sự thiếu chuyên nghiệp trong hồ sơ có thể vô tình tạo ra cảm giác không an toàn, dù người dạy không hề có ý xấu. Một giáo viên chuyên nghiệp là người biết đặt ranh giới rõ ràng ngay từ hình ảnh, cách giới thiệu và cách thể hiện bản thân. Điều này không chỉ bảo vệ học viên, mà còn bảo vệ chính chúng ta.

Mình vừa bắt đầu một khoá thiền - ngoài kế hoạch. Thời gian: từ 28/1 đến 8/2. Quyết định này không phải để “biến mất”,mà để tái tạo năng lượng, sắp xếp lại tư duy và chuẩn bị cho chiến lược dài hạn của 5M trong giai đoạn tới. Điều mình trân trọng nhất là: Trong một buổi sáng, chỉ cần vài tin nhắn, mình đã nhận lại sự sẵn sàng. Sẵn sàng góp sức. Sẵn sàng gánh vác. Không đợi được nhờ. Mình biết ơn vì có những người bạn đồng hành như vậy, và hạnh phúc vì 5M đang dần trở thành một nơi mà cho đi là điều tự nhiên - @Nguyễn Trang , @Mai Mai, @Diễm Hồng 📌 CÁC BUỔI CHELL THỨ TƯ (VẪN DIỄN RA) 1️⃣ Thứ tư – 28/1 | Dành cho người mới Chủ đề: Cơ hội nào cho người mới? Nội dung chính: - Người mới nên bắt đầu từ đâu cho đúng - Góc nhìn thực tế từ người đi trước - Chia sẻ trực tiếp từ người đầu tiên kiếm được 10.000$ trong 5M - @Mai Mai → Không lý thuyết, không vẽ đường tắt. Chỉ nói thứ đã làm được. 2️⃣ Thứ tư – 4/2 | Dành cho giáo viên mới vào nghề Chủ đề: Định hướng xây dựng vị thế khi dạy tiếng Việt Nội dung chính: - Hiểu đúng giá trị bản thân khi bắt đầu dạy - Vì sao “biết mình đang ở đâu” quan trọng hơn kỹ năng - Q&A: phản ứng thế nào trước các tình huống người mới hay gặp Người dẫn: giáo viên có 14 năm kinh nghiệm dạy tiếng Việt - @Diễm Hồng 📌 WORKSHOP 30/1 Workshop ngày 30/1 sẽ dời sang tháng sau. Thông tin chi tiết sẽ được thông báo lại sau. 📌 TRONG THỜI GIAN KHOÁ THIỀN Trong suốt khoá thiền này, mình sẽ cắt toàn bộ liên lạc. Không mang theo bất kỳ thiết bị điện tử nào, không xử lý tin nhắn, không hỗ trợ trực tiếp. Vì vậy: - Mọi hỗ trợ - Và quà tặng 500$ (số lượng giới hạn) 👉 sẽ được Thanh trực tiếp gửi sau khoá thiền, nếu đã lên lịch trước tại: https://5minutesvietnamese.co/chell Mình tự hào vì: Cộng đồng vẫn đang vận hành.

PHẦN 1 – LỜI ĐẶT NỀN (AN TOÀN + ĐỊNH HƯỚNG) Nếu bạn đang bối rối, điều đó là bình thường. Cộng đồng này không yêu cầu bạn phải giỏi hay phải nói nhiều. Nhưng để đi cùng nhau, mỗi người cần hiểu mình đang ở đâu và bước tiếp theo của mình là gì. 👉 Hướng dẫn này không để đọc cho biết. Nó để bạn tự vận hành mà không cần ai kéo. PHẦN 2 – BẢN ĐỒ TỔNG THỂ (30 GIÂY) Cộng đồng này vận hành theo 1 bản đồ đơn giản: Có 4 tầng – không hơn 1. Người mới (Quan sát có ý thức) 2. Người đang làm (Tham gia thử thách) 3. Người đã đi qua (Có trải nghiệm thật) 4. Người đồng hành (Mentor / Admin) Bạn chỉ ở 1 tầng tại 1 thời điểm. Chuyển tầng bằng hành động + thời gian, không bằng lời nói. PHẦN 3 – NẾU BẠN LÀ NGƯỜI MỚI Điều bạn được phép - Im lặng - Quan sát - Làm chậm Điều bạn cần làm sớm - Để lại 1 dấu vết đầu tiên - Hiểu cách nhận hỗ trợ - Biết mình có tham gia thử thách hay không 3 ngày đầu của bạn - Ngày 1: Đọc bản đồ + giới thiệu ngắn - Ngày 2: Vào Classroom → hiểu cách vận hành - Ngày 3: Quyết định tham gia thử thách 21 ngày Không quyết định = hệ thống không biết bạn đang ở đâu. PHẦN 4 – NẾU BẠN ĐÃ Ở ĐÂY MỘT THỜI GIAN (NGƯỜI CŨ) Bạn chưa cần trở thành người hướng dẫn Trừ khi bạn: - Đã đi trọn 1 hành trình - Có trải nghiệm thật - Hiểu luật cộng đồng Vai trò phù hợp của bạn lúc này - Chia sẻ trải nghiệm cá nhân - Không dạy – không sửa – không so sánh - Giữ nhịp cho người mới bằng sự hiện diện Người cũ không phải người nói nhiều hơn. Người cũ là người đi đúng nhịp và để người khác nhìn thấy. PHẦN 5 – LUẬT HIỆN DIỆN (IM LẶNG CÓ ĐƯỢC KHÔNG?) Im lặng được phép Nhưng im lặng là trạng thái tạm thời - Hệ thống ưu tiên người có dấu vết - Hãy giới thiệu bản thân dưới bình luận này để cùng nhau kết nối. - Hỗ trợ đến sau hành động. PHẦN 6 – CÁCH NHẬN HỖ TRỢ ĐÚNG CÁCH Muốn được hỗ trợ, bạn cần: 1. Đã đọc hướng dẫn liên quan 2. Đặt câu hỏi cụ thể – ngắn – đúng chỗ Cộng đồng không làm thay bạn. Cộng đồng giúp bạn không đi một mình.

Tối hôm qua, mình nhận được tin nhắn từ một giáo viên trẻ trong cộng đồng mình, kể về một chút "vị chát" của nghề giáo viên dạy tiếng Việt khi lần đầu tiên gặp phải tình huống khó xử. Mình viết bài này chia sẻ cùng các giáo viên, đặc biệt là giáo viên trẻ để thêm kinh nghiệm trong việc quản lí cảm xúc và xử lí tình huống nha. Em giáo viên tối qua kể là vừa có một học viên Việt kiều chủ động nhắn tin quan tâm đến khóa học, nhưng ngay sau đó lại ném về phía em một câu hỏi như gáo nước lạnh: "Tại sao tôi lại phải chọn học cô? Cô giải thích lí do đi đã." Em giáo viên ấy bối rối, cũng giải thích về phương pháp, về cách dạy ra sao, rồi nói là chỉ có hợp hay không mà thôi, cái này do học viên quyết định .v.v.., xong nhận lại được một câu của anh học viên Việt kiều: "Để tôi cân nhắc". Em cảm thấy học viên đang tự cho mình cái quyền được "tuyển" giáo viên bằng thái độ của một kẻ bề trên, trong lòng khó chịu âm ỉ nhưng cũng không biết phải đáp lại học viên như thế nào. Nghe em ấy kể, trong đầu mình lúc đó hiện lên một hình ảnh rất rõ: một người có tiền, bước vào một khu “chợ giáo viên” hay khu chợ lao động, đi dọc các sạp, cầm lên đặt xuống các món hàng, nhìn bằng ánh mắt khinh khỉnh xong hất hàm hỏi giá, chờ món hàng phải chứng minh mình xứng đáng được chọn. Ngày xưa mình đã từng gặp phải một số học viên hợm hĩnh kiểu này rồi, nghe em ấy kể mà thấy thương cái sự tử tế đang bị đặt nhầm chỗ của em quá. Lúc ấy mình mới bảo: - Em có nhận ra điều gì ở đây không? Người kia đang bỏ ra mấy đồng bạc lẻ để đi thuê em đấy. Trong thế giới của sự trao đổi, chúng ta thường bị nhầm lẫn giữa “dịch vụ khách hàng” và “giá trị nghề nghiệp”. Nếu là chị thì chị sẽ không chọn cách giải thích hay chứng minh gì hết. Khi mình bắt đầu giải thích để thuyết phục một người đang coi thường giá trị của mình, tức là mình đã tự hạ mình xuống dưới một bậc rồi đấy. Ngày xưa chị cũng có học viên đã hỏi câu tương tự như vậy, chị đã hỏi lại anh ta: 'Anh có quyền lựa chọn giáo viên phù hợp với tiêu chí của anh, và tôi cũng hoàn toàn có quyền lựa chọn học viên phù hợp với tiêu chuẩn giảng dạy của tôi. Anh hỏi vì sao anh phải chọn tôi? Vậy tôi cũng xin hỏi ngược lại: Anh có điều gì để khiến tôi muốn dành thời gian và tâm huyết của tôi để dạy anh?