Η «αρνητική ικανότητα» είναι ένας όρος του ποιητή John Keats, που το 1817 έγραψε για τη δυνατότητα να μένεις μέσα σε αβεβαιότητες, μυστήρια και αμφιβολίες, χωρίς να απλώνεις νευρικά το χέρι προς την έτοιμη απάντηση. Το «αρνητική» δεν σημαίνει κάτι κακό: σημαίνει ότι δεν επιβάλλουμε αμέσως το δικό μας νόημα, αλλά αφήνουμε χώρο στο άγνωστο να μας πλησιάσει. Σχεδόν ενάμιση αιώνα αργότερα, ο ψυχαναλυτής Wilfred Bion την έκανε βασική στάση του θεραπευτή: να συναντά τον άνθρωπο απέναντί του «χωρίς μνήμη και χωρίς επιθυμία», δηλαδή χωρίς να έχει ήδη αποφασίσει τι συμβαίνει. Γιατί η βιαστική γνώση συχνά καλύπτει ό,τι είναι μοναδικό σε αυτόν τον άνθρωπο, και πολλές φορές εξυπηρετεί περισσότερο το δικό μας άγχος του «δεν ξέρω» παρά την ανάγκη του άλλου.

Τα έργα του L.S. Lowry (1887–1976) είναι στενά συνδεδεμένα με την αστική αποξένωση, τη μοναξιά και την αδυναμία ουσιαστικής σύνδεσης με τους άλλους. Κατάφερε να μετατρέψει την προσωπική του κοινωνική απομόνωση σε ένα σύμβολο της καθημερινής ρουτίνας. Τα χαρακτηριστικά βιομηχανικά του τοπία με τις φιγούρες που μοιάζουν με «σπιρτόξυλα» δεν αποτελούν απλώς την απεικόνιση μιας εργατικής γειτονιάς, αλλά την οπτική αποτύπωση της μοναξιάς μέσα στο πλήθος και της συναισθηματικής απόστασης. Ο ίδιος περιέγραψε την αίσθηση που ενέπνευσε το σύνολο του έργου του: «Τα πλήθη είναι το πιο μοναχικό πράγμα από όλα. Ο καθένας είναι ξένος για όλους τους άλλους και για εσένα... Νιώθω πιο έντονα από ποτέ ότι όλοι μας είμαστε, κατά βάθος, μόνοι». Ο Λόουρι έγραψε αυτά τα λόγια παρατηρώντας τα πλήθη μιας άλλης εποχής. Σήμερα, στην εποχή της ψηφιακής υπερ-δικτύωσης, πιστεύετε ότι αυτή η δήλωση έχει χάσει τη σημασία της ή είναι πιο επίκαιρη από ποτέ;