Η «αρνητική ικανότητα» είναι ένας όρος του ποιητή John Keats, που το 1817 έγραψε για τη δυνατότητα να μένεις μέσα σε αβεβαιότητες, μυστήρια και αμφιβολίες, χωρίς να απλώνεις νευρικά το χέρι προς την έτοιμη απάντηση.
Το «αρνητική» δεν σημαίνει κάτι κακό: σημαίνει ότι δεν επιβάλλουμε αμέσως το δικό μας νόημα, αλλά αφήνουμε χώρο στο άγνωστο να μας πλησιάσει. Σχεδόν ενάμιση αιώνα αργότερα, ο ψυχαναλυτής Wilfred Bion την έκανε βασική στάση του θεραπευτή: να συναντά τον άνθρωπο απέναντί του «χωρίς μνήμη και χωρίς επιθυμία», δηλαδή χωρίς να έχει ήδη αποφασίσει τι συμβαίνει.
Γιατί η βιαστική γνώση συχνά καλύπτει ό,τι είναι μοναδικό σε αυτόν τον άνθρωπο, και πολλές φορές εξυπηρετεί περισσότερο το δικό μας άγχος του «δεν ξέρω» παρά την ανάγκη του άλλου.