Dạo gần đây, tôi để ý anh nhỏ nhà mình nói nhỏ hơn mọi ngày.
Câu nào cũng bé xíu như sợ ai nghe thấy.
Tối hôm qua, tôi ngồi xuống bên cạnh con và hỏi:
“Dạo này mẹ thấy con nói nhỏ lắm… có điều gì làm con thiếu tự tin? Em của mẹ ngày xưa nói dõng dạc đâu rồi?”
Con im một lát.
Rồi con nói — bằng cái giọng nhỏ tới mức trái tim tôi muốn vỡ toang vì chờ ngóng con và ánh mắt con cúi xuống!
“Con đây mẹ… nhưng con sợ con nói cô la con không vui. Con nhìn ánh mắt của cô la con”
Ngay lúc đó, tôi hiểu ra:
Một đứa trẻ không tự nhiên biến thành người ít nói.
Không tự nhiên TẮT TIẾNG.
Không tự nhiên THU MÌNH.
Tiếng nói chỉ nhỏ dần khi bên trong con có một NỖI SỢ.
Không phải sợ chậm
Không phải sợ bài tập.
Không phải sợ nói sai.
Con SỢ CẢM XÚC của người lớn.
Sợ ánh nhìn khó chịu khi con làm bể chiếc ly…
Sợ tiếng thở dài.
Sợ câu “làm gì mà chậm vậy?”
Sợ bị la, bị nạt, bị chỉnh liên tục….
Sợ mình làm người khác buồn.
Nên con chọn cách nói nhỏ lại.
Rồi im luôn.
Vì im thì không ai la.
Không ai thất vọng.
Không ai khó chịu.
Và thế là… giọng nói của con biến thành bóng mờ.
Nhiều bố mẹ thấy con nói nhỏ liền bảo:
“Nói lớn lên!”
“Con trai gì nói như mèo kêu vậy?”
“Học đâu cái kiểu này?”
Nhưng không ai hỏi câu quan trọng nhất:
“Con im lặng vì con muốn im… hay vì con sợ?”
Tiếng nói của một đứa trẻ không phải phép lịch sự.
Nó là chỉ số an toàn cảm xúc.
Một đứa trẻ nói to, rõ, tự tin nghĩa là con cảm thấy mình được đón nhận.
Một đứa trẻ nói nhỏ dần nghĩa là con đang tự thu người lại để bảo vệ chính mình.
Và là người lớn… đôi khi chúng ta không nhận ra mình chính là “lý do”.
Tối đó, tôi nắm tay con và nói:
“Mẹ biết rồi. Mẹ không la nữa. Con nói đúng, nói sai… đều được. Mẹ ở đây muốn nghe con nói! Con trai! Tiếng nói của con quan trọng với mẹ.”
Con nhìn tôi, gật nhẹ.
Chỉ vậy thôi… nhưng tôi biết:
Ngày mai tiếng nói của con sẽ to thêm một chút.
Và mỗi ngày một chút.
Miễn là trái tim con an toàn.
Nhiều khi chính chúng ta, những người lớn, cũng từng là đứa trẻ bị bắt phải im.
Rồi chúng ta lớn lên, mang theo nỗi sợ đó… và vô tình truyền lại cho con mình. Không phải vì ta độc ác. Mà vì ta chưa từng được chữa lành.
Nếu bạn cũng đang nuôi con theo hướng giao tiếp cảm xúc, hãy thử hỏi con một câu thôi:
“Có điều gì làm con nói nhỏ đi vậy?”
Bạn sẽ bất ngờ vì điều con mang trong lòng, nhỏ mà sâu hơn bạn nghĩ rất nhiều.
Nói chuyện với con và quan sát con giúp tôi hiểu ra con chính là bản thể bên trong của chính mình .