Bir süredir tartışma çoğunlukla aynı yerde dönüyor: Yapay zekâ araştırmacının işini hızlandırabilir mi, literatür tarayabilir mi, kod yazabilir mi, makale taslağı hazırlayabilir mi? Google Research tarafından yayımlanan yeni çalışma bu soruyu biraz geride bırakıyor. Çünkü örneklerin bir bölümünde AI, araştırmanın çevresindeki işleri yapmakla kalmıyor; doğrudan araştırma probleminin içine giriyor. Çalışmada Gemini tabanlı gelişmiş modellerin teorik bilgisayar biliminden fiziğe, optimizasyondan ekonomiye uzanan alanlarda açık problemlere katkı verdiği örnekler var. Bazı vakalarda model bir konjektüre karşı örnek buluyor, bazı durumlarda araştırmacıların daha önce kurmadığı iki matematiksel alan arasında bağlantı kuruyor, başka bir örnekte ise yayımlanmış bir kriptografi çalışmasının ana sonucunu etkileyen ciddi bir ispat hatasını tespit ediyor. Fakat 154 sayfalık çalışmadan çıkarılabilecek en ilginç sonuç, “AI artık bilim insanının yerini alıyor” değil. Tam tersine, başarılı örneklerin çoğunda insan müdahalesi oldukça görünür. Araştırmacılar problemi parçalıyor, modeli yanlış varsayımları konusunda uyarıyor, dış kaynaklardan teoremleri doğrulayıp yeniden modele veriyor, farklı çözüm yollarını zorlamak için önceki yöntemi kullanmasını özellikle yasaklıyor ve modelin ürettiği sonuçları bağımsız biçimde kontrol ediyor. Cosmic string problemiyle ilgili örnekte bu süreç daha da ileri götürülüyor: model matematiksel ifadeyi üretiyor, Python kodu yazarak sonucu test ediyor ve başarısız hesaplamalardan gelen geri bildirimi tekrar kendi çözüm sürecine dahil ediyor. Yaklaşık 600 çözüm dalının yüzde 80’den fazlası bu şekilde erken aşamada eleniyor. Burada araştırmanın darboğazı değişmeye başlıyor. Eskiden önemli miktarda zaman bir ispatın teknik ayrıntılarını geliştirmeye, farklı yöntemleri denemeye veya uzun hesaplamaları yürütmeye gidiyordu. AI bu arama alanını çok daha hızlı tarayabildiğinde araştırmacının değeri ortadan kalkmıyor; fakat başka bir yere kayıyor: doğru problemi tanımlamak, modeli hangi noktada zorlamak gerektiğini bilmek, ilginç bir fikri gürültüden ayırmak ve sonunda ortaya çıkan sonucun gerçekten doğru olup olmadığını değerlendirmek.