Buổi Zoom luyện giọng hôm nay, có một khoảnh khắc làm mình dừng lại. Chị My vừa nghe mình đọc bài thơ xong. Không phải khen. Không phải chê kỹ thuật. Chị nhìn mình im lặng vài giây rồi nói: "Thông à, chị nghe em đọc, nhưng không hình dung được em đang vui hay buồn." Câu nói đó làm mình suy ngẫm. --- Mình ngồi đó, trên Zoom, giữa 20+ người đang nhìn mình qua camera. Và lần đầu tiên mình nhận ra: mình đã kiểm soát quá nhiều. Kiểm soát giọng nói: đúng tốc độ, đúng ngữ điệu, đúng phát âm. Kiểm soát cảm xúc: không quá vui, không quá buồn, luôn ở mức "an toàn". Kiểm soát đến mức... người khác không đọc được mình đang cảm thấy gì. --- Mình luôn tự hào là người có tư duy hệ thống. Logic-driven. Xây dựng, tối ưu quy trình. Kiểm soát tất cả mọi thứ. Notion đầy checklist. Google Sheets đầy tracker. Mọi thứ đều có framework. Và ngay cả cảm xúc, mình cũng đã vô tình biến nó thành một biến số cần kiểm soát. Nhưng hôm nay mình mới thấy: Mình đã tối ưu hóa đến mức... quên mất việc cảm nhận. Mình xây dựng một cỗ máy hoàn hảo. Hoàn hảo đến mức nó không có linh hồn trong đó. --- Mình đọc bài thơ "Nóng giận là bản năng, tĩnh lặng là bản lĩnh". Một bài thơ về sự tĩnh lặng. Về thiền. Về việc buông bỏ. Và mình đọc nó như đang đọc báo cáo quý cho doanh nghiệp. Đúng kỹ thuật. Đúng ngữ pháp. Đúng nhịp điệu. Nhưng không có hồn. Không phải vì mình không hiểu bài thơ hay không phải vì mình không cảm nhận được ý nghĩa. Mà vì giữa "hiểu" và "thể hiện" - mình đã dựng một bức tường. Một bức tường tên là "kiểm soát". --- Chị My giải thích: "Giọng nói có 6 thanh dấu - ngang, huyền, sắc, hỏi, ngã, nặng. Nhưng linh hồn của giọng nói là TONALITY - cách em đưa cảm xúc vào." Mình đúng là rất thiếu cảm xúc. Và điều đáng sợ là: Mình không chỉ thiếu cảm xúc khi đọc thơ. Mình thiếu cảm xúc khi... Nói chuyện. Khi làm video. Khi giao tiếp. Mình đã vô tình xây dựng một hệ thống tự vệ: Đừng để người khác đọc được mình. Đừng để lộ cảm xúc. Stay professional. Stay controlled. Nhưng professional không có nghĩa là emotionless.