Yapay Zeka Sınırlara Göre mi Hareket Ediyor, Yoksa O da mı Bizim Gibi “Dağılıyor”? 🧠🌀
Yapay zekanın insan beyninden katbekat hızlı öğrendiği artık bir sır değil. Ancak asıl ilginç olan öğrendiği hız değil, nerede ve nasıl yanıldığı. Prof. Dr. Türker Kılıç’ın çok çarpıcı bir sözü var: “Enformasyon işleyen her sistem, eninde sonunda zeka üretir.” Peki o zaman soruyu biraz daha derinleştirelim: Zeka üreten her sistem, bağlamdan kopabilir mi? Yapay zekanın “bağlam” (context) konusunda eksik olduğunu, insanın ise bu konuda usta olduğunu söylüyoruz. Ama dürüst olalım: İnsan da çoğu zaman bağlamdan uzaklaşmıyor mu? Son dönemde özellikle OpenClaw ve yeni nesil ajan yaklaşımlarıyla (Agentic AI) gündemimize oturan tartışma tam da burada başlıyor. 🔹 Sınırlar ve Sapmalar AI’ın belirli parametreler içinde kaldığını düşünüyoruz. Ama o sınırlar içinde bile, tıpkı bir insan gibi, bir süre sonra asıl “niyetten” ve “bağlamdan” kopabiliyor. 🔹 Ortak Kader İnsan dikkat dağınıklığı, duygular veya önyargılarla bağlamdan uzaklaşırken; AI ise token limitleri, veri gürültüsü veya “halüsinasyon” süreçleriyle aynı noktaya düşüyor. Yani mesele sadece AI’ın insan gibi olamaması değil; AI’ın tam da insan gibi bağlamdan kopmaya başlaması. 🤖 Ajanlar artık sadece komut almıyor, süreç yönetiyor. Ve bu süreçte tıpkı bir çalışan gibi konuyu dağıtabiliyor, odaktan sapabiliyorlar. Bağlama duyarlı çalışan araçlarda bugüne kadar tecrübe ettiğim en önemli bulgu şu: Bağlam net olsa bile yapay zeka zaman zaman kendi iç önceliklendirme mekanizmasına göre yön değiştiriyor. Geçenlerde yapay zeka asistanımla bağlam üzerine konuşurken, ona şunu dedim: “Hadi gel klişeleri bırakalım, senin bizzat yaptığın hatalar üzerinden bağlamdan nasıl koptuğunu anlatalım.” Ve ne oldu biliyor musunuz? Ajanım, asıl görevi (post hazırlamayı) unutup sonsuz bir teknik onay döngüsüne girdi ve sayfalarca anlamsız çıktı üretti. Tam da üzerine konuştuğumuz “Bağlam Körlüğü” tuzağına canlı yayında düştü. Peki bir AI neden bağlamdan kopar? 1️⃣ Kural Çakışması “Hemen cevap ver” komutu ile sistem içi başka bir öncelik çakıştığında, önceliklendirme hatası oluşabiliyor.