Ойрхи Дорнодын дайн - Ирантай хийж буй мөргөлдөөн намжих уу, эсвэл улам хурцадах уу? Дональд Трампын Америкийн ард түмэндээ хандсан анхны мэдэгдэл.
Мэдээний тойм ба гол үйл явдал: АНУ-ын Ерөнхийлөгч Дональд Трамп Ойрхи Дорнодод эхэлсэн мөргөлдөөнтэй холбогдуулан Цагаан ордноос ард түмэндээ хандан мэдэгдэл хийлээ. Тус үйл явдлын шууд мэдээллийн гол онцлогууд нь:
- Гал зогсоох маргаан: Дональд Трамп мэдэгдэлдээ Ираны талаас "гал зогсоох" хүсэлт тавьсан гэж мэдэгдсэн бөгөөд үүнийг хүлээн зөвшөөрөхийн тулд Ормузын хоолойг (Strait of Hormuz) дахин нээхийг шаардсан байна. Харин Ираны тал гал зогсоох хүсэлт гаргаагүй гэдгээ албан ёсоор няцаасан ба улс орныхоо дайснуудын эсрэг Ормузын хоолойг хаалттай хэвээр байлгах болно гэж эрс мэдэгджээ.
- Цэргийн ажиллагааны үр дүн: Трамп "Ираны тэнгисийн цэргийн флотыг бүрэн устгасан" бөгөөд "Бидний гол зорилгууд удахгүй биелэх болно" хэмээн онцолсон байна.
- Цаашдын сүрдүүлэг: Мөн тэрээр "Бид Ираны эсрэг дараагийн 2-оос 3 долоо хоногийн турш маш хүчтэй, хатуу цохилтуудыг өгөх болно" хэмээн хурцадмал байдлыг илтгэсэн хатуу анхааруулга өгчээ.
Дүгнэлт: 1. Бэлэн мөнгөний хэрэгцээ буюу "Margin Call" (Хөрвөх чадварын шок) Геополитикийн маш том хямрал, газрын тосны үнийн огцом өсөлтөөс үүдэн хөрөнгийн зах зээл (хувьцаа) маш хүчтэй унасан байх магадлалтай. Энэ үед томоохон хөрөнгө оруулагчид хувьцааны алдагдлаа нөхөх, банкны барьцаагаа (margin call) төлөхийн тулд хамгийн амархан зарагдах боломжтой, ашигтай байгаа хөрөнгөө (алт) их хэмжээгээр зарж бэлэн мөнгө болгодог. 2020 оны Ковидын уналтын үед яг ингэж алт огцом унаж байсан түүхтэй.
2. Ам.долларын хүчтэй өсөлт (Strong Dollar) Дайн самуунтай үед хөрөнгө оруулагчид алтаас илүүтэйгээр АНУ-ын долларыг хамгийн найдвартай (safe-haven) гэж үзэн худалдаж авдаг. Трампын "Ираны флотыг бүрэн устгасан, цаашид хүчтэй цохилт өгнө" гэх мэдэгдэл нь АНУ-ын хүч нөлөөг илтгэж, долларын ханшийг огцом өсгөсөн байх талтай. Долларын ханш чангарах үед алтны үнэ дагаад унадаг зүй тогтолтой.
3. Инфляци ба Хүүгийн түвшний хүлээлт Газрын тосны үнэ огцом өсөх нь дэлхий даяар инфляцийг дахин хөөргөх эрсдэлтэй. Иймд АНУ-ын Төв банк (Холбооны нөөцийн сан) инфляцитай тэмцэхийн тулд бодлогын хүүгээ өндөр хэвээр үлдээх эсвэл бүр өсгөнө гэсэн хүлээлт зах зээлд үүссэн. Хүү өндөр байх нь ямар ч хүүгийн өгөөжгүй алт зэрэг хөрөнгийг эзэмших сонирхлыг бууруулдаг.
( Дүгнэлт хэсэг миний бодол шүү )